Wymiana gazowa
Z Wikipedii
Wymiana gazowa (ang. gas exchange) – proces, w czasie którego dochodzi do dyfuzji gazów i ich wymiany pomiędzy całym organizmem a jego otoczeniem (wymiana gazowa zewnętrzna) oraz pomiędzy płynami ustrojowymi a tkankami (wymiana gazowa wewnętrzna). Wymiana gazowa u organizmów fotosyntetyzujących jest związana z takimi procesami jak fotosynteza, oddychanie komórkowe i fotooddychanie, u organizmów heterotroficznych wymiana gazowa związana jest tylko z procesem oddychania komórkowego. W potocznym znaczeniu oddychanie jest błędnie zawężane do wymiany gazowej[1].
Spis treści |
[edytuj] Wymiana gazowa u zwierzÄ…t
Dyfuzja gazów odbywa się poprzez powierzchnię oddechową, którą jest powierzchnia całego układu oddechowego, a czasem nawet powierzchnia skóry (jak u płazów i u ryb). Powierzchnia oddechowa charakteryzuje się znacznym pofałdowaniem (np. skrzela, płuca) zapewniającym skuteczną wymianę gazów.
Wymiana gazowa na powierzchni listków skrzelowych u ryb może zachodzić:
- na zasadzie przeciwprądów (np. skrzela ryb kostnoszkieletowych)
- na zasadzie prądów równoległych (np. skrzela ryb chrzęstnoszkieletowych).
U człowieka wymiana gazowa przebiega w pęcherzykach płucnych, między ścianą pęcherzyka a oplatającymi ją naczyniami włosowatymi. Przez ścianę pęcherzyka i naczyń dyfundują gazy: tlen i dwutlenek węgla. Dyfuzja odbywa się z miejsc o większym stężeniu do miejsc o stężeniu mniejszym, zgodnie z gradientem stężeń. Cząsteczki tlenu dyfundują z pęcherzyków płucnych do krwi, w odwrotnym kierunku wędruje dwutlenek węgla. Tempo tych zjawisk zależy od ciśnień parcjalnych gazów.
[edytuj] Wymiana gazowa u roślin
U roślin wymiana tlenu i dwutlenku węgla między tkankami rośliny a atmosferą odbywa się poprzez aparaty szparkowe, przetchlinki. W ciemności wymiana gazowa roślin związana jest z wydzielaniem CO2 i pobieraniem tlenu w tak zwanym oddychanie mitochondrialne, w okresie dnia rośliny prowadzą wymianę gazową związaną z procesami fotosyntezy, oddychania komórkowego oraz fotooddychania w przypadku najliczniejszej grupy roślin C3, u roślin C4 nie obserwuje się wymiany gazowej związanej z fotooddychaniem a u roślin CAM wymiana gazowa regulowana przez wiele czynników takich jak światło i dostępność wody.
Przypisy
- ↑ Słownik terminów biologicznych (on line). Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2008. [dostęp 13 listopada 2008].
[edytuj] Bibliografia
- Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2.
- Mały słownik biologiczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1972.
Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/vid/richFeeds.php on line 59
| Pawlak: powinny być jasne zasady kontraktowania gazu |
|
Polska powinna dążyć do tego, aby były jasne i przejrzyste zasady rozliczania oraz kształtowania cen gazu - uważa wicepremier, minister gospodarki Waldemar Pawlak.
|
| Berlusconi o gazie: Włosi mogą być spokojni |
|
Premier Silvio Berlusconi zapewnił w środę, że Włosi nie mają powodów do niepokoju w związku ze skutkami rosyjsko- ukraińskiego sporu gazowego, w rezultacie którego całkowicie wstrzymano dostawy rosyjskiego gazu m.in do Włoch.
|
| Sikorski: Polska jest gotowa wysłać ekspertów ds. gazownictwa |
|
Jeśli Rosja, Ukraina i Komisja Europejska będą chciały, Polska jest gotowa choćby w czwartek wysłać, w związku z rosyjsko-ukraińskim konfliktem gazowym, ekspertów zajmujących się gazownictwem - zapowiedział w środę w TVN24 szef MSZ Radosław Sikorski.
|
| DJ US Stocks Slide; Intel, Alcoa, Oil Bode Ill For Economy |
|
Layoffs and slashed profit forecasts at Alcoa and Intel harshly reminded investors of the corporate-profit slowdown Wednesday, sending the Dow Jones Industrial Average down more than 250 points recently.
|
| Grupa Lotos podwyższa od czwartku ceny paliw |
|
Grupa Lotos od czwartku, 8 stycznia podwyższa ceny hurtowe benzyny bezołowiowej 95 o 57 zł, a benzyny bezołowiowej 98 o 67 zł na tysiąc litrów.
|