Truskawka
Z Wikipedii
| Truskawka | |
Owoce truskawki |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | różowce |
| Rodzina | różowate |
| Rodzaj | poziomka |
| Gatunek | poziomka ananasowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Fragaria ×ananassa Duchesne | |
| Synonimy | |
| F. grandiflora Ehrh., F. chiloensis × virginiana | |
Poziomka truskawka (Fragaria ×ananassa Duchesne) – mieszaniec dwóch gatunków poziomki z rodziny różowatych (Rosaceae Juss.). Ma wiele nazw zwyczajowych: poziomka ananasowa, poziomka wielkoowocowa, najczęściej jednak nazywana jest po prostu truskawką. Mieszaniec ten został uzyskany w Europie przez skrzyżowanie pochodzącej ze wschodniej Ameryki Północnej poziomki wirginijskiej (F. virginiana Duch.) z chilijską (F. chiloensis Ehrh.), którego dokonał Duchesne w 1712 roku. Uprawiana ze względu na smaczne owoce, wyjątkowo i przejściowo dziczeje (efemerofit).
Spis treści |
[edytuj] Charakterystyka
- Pokrój
- Bylina o wysokości 15-45 cm.
- Łodyga
- Krótka o małym przyroście na długość, ale mająca przyrost na grubość, tworząca rozłogi zwane "wąsami", za pomocą których rozprzestrzenia się i rozmnaża wegetatywnie.
- Liście
- Trójlistkowe, na górnej stronie nagie i lśniące.
- Kwiaty
- Obupłciowe, złożone z 5 białych płatków korony lub ich krotności oraz różnej liczby działek kielicha ułożonych w dwóch okółkach i kieliszka. Zewnętrzny okółek ma mniejsze działki, wewnętrzne są dłuższe i szersze. Po przekwitnieniu przylegają do owocu. Na wypukłym dnie kwiatowym znajduje się ok. 20 słupków i 20-30 pręcików. W czasie kwitnienia kwiatostan łukowato przygięty do ziemi.
- Owoce
- Po zapyleniu kwiatu rozrasta się dno kwiatowe, tworząc jadalny owoc zbiorowy będący jagodą pozorną. Na jej powierzchni zawiązują się liczne orzeszki, będące właściwymi owocami. Kolor orzeszków w zależności od odmiany, od kremowego poprzez czerwonawy do purpurowego. Niektóre kultywary mogą owocować kilka razy w roku.
[edytuj] Systematyka
- Pozycja w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rosanae Takht., rząd różowce (Rosales Perleb), podrząd Rosineae Erchb., rodzina różowate (Rosaceae Juss.), podrodzina Fragarioideae A. Rich. ex Beilschm., plemię Fragarieae Dumort., podplemię Fragariinae Torr. & A. Gray, rodzaj poziomka (Fragaria L.). [1]
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina uprawna: uprawiana we wszystkich krajach klimatu umiarkowanego oraz w chłodniejszych rejonach podzwrotnikowych ze względu na smaczne owoce. Najwięksi producenci to Stany Zjednoczone, Polska, Japonia, Chiny. Rozmnażanie wegetatywne poprzez rozłogi
- Sztuka kulinarna
- Cenione substancje: antocyjany, witamina C, fosfor, żelazo, bromelina (dojrzałe owoce).
- Przetwarzana na: przetwory, herbatkę (liście). Z owoców można przyrządzać desery.
[edytuj] Odmiany uprawne
Wśród odmian uprawnych wyróżnia się:
- Odmiany owocujące kilka razy (powtarzające): 'Madam Poincaré', 'Maria', 'Everest', 'Promise'.
- Odmiany wczesne: 'Laxton's Utylity', 'Królowa Luiza', 'Senga Precosa', 'Sensation' (smak ananasa), 'Elsanta', 'Sonata'.
- Odmiany średniowczesne: 'Delicatesse', 'Dukat' (PL).
- Odmiany późne: 'Madame Moutot', 'Elista', 'Louis Gauthier' (ananasowa, powtarzająca).
[edytuj] Żywienie
Jedna szklanka (144 g) truskawek stanowi około 45 kalorii (188 kJ) i jest doskonałym źródłem witaminy C i flawonoidów[potrzebne źródło].
| Składnik odżywczy | Jednostki | 1 szklanka, cała ------- 144 g |
|---|---|---|
| Wartości przybliżone | ||
| Woda | g | 132 |
| Energia | kcal | 43 |
| Energia | kJ | 181 |
| Białko | g | 0.88 |
| Razem lipidów (tłuszczów) | g | 0.53 |
| Węglowodany | g | 10.1 |
| Włókna | g | 3.3 |
| Popiół | g | 0.62 |
| Minerały | ||
| Wapń, Ca | mg | 20 |
| Żelazo, Fe | mg | 0.55 |
| Magnez, Mg | mg | 14 |
| Fosfor, P | mg | 27 |
| Potas, K | mg | 240 |
| Sód, Na | mg | 1.44 |
| Cynk, Zn | mg | 0.19 |
| Miedź, Cu | mg | 0.07 |
| Mangan, Mn | mg | 0.42 |
| Selen, Se | µg | 1.01 |
| Witaminy | ||
| Witamina C, kwas askorbinowy | mg | 82 |
| Tiamina | mg | 0.03 |
| Ryboflawina | mg | 0.10 |
| Niacyna | mg | 0.33 |
| Kwas pantotenowy | mg | 0.49 |
| Witamina B6 | mg | 0.09 |
| Kwas foliowy | µg | 25 |
| Witamina B12 | µg | 0 |
| Witamina A, IU | IU | 39 |
| Witamina A, RE | µg RE | 4.3 |
| Witamina E | mg ATE | 0.20 |
| Składnik odżywczy | Jednostki | 1 szklanka, cała ------- 144 g |
|---|---|---|
| Tłuszcze | ||
| Kwasy tłuszczowe, nasycone | g | 0.03 |
| 16:0 | g | 0.02 |
| 18:0 | g | 0.006 |
| Kwasy tłuszczowe, jednonienasycone | g | 0.075 |
| 16:1 | g | 0.001 |
| 18:1 | g | 0.073 |
| Kwasy tłuszczowe, polinienasycone | g | 0.27 |
| 18:2 | g | 0.16 |
| 18:3 | g | 0.11 |
| Cholesterol | mg | 0 |
| Fitosterole | mg | 17 |
| Aminokwasy | ||
| Tryptofan | g | 0.01 |
| Treonina | g | 0.027 |
| Izoleucyna | g | 0.02 |
| Leucyna | g | 0.045 |
| Lizyna | g | 0.036 |
| Metionina | g | 0.001 |
| Cystyna | g | 0.007 |
| Fenyloalanina | g | 0.026 |
| Tyrozyna | g | 0.030 |
| Walina | g | 0.026 |
| Arginina | g | 0.037 |
| Histydyna | g | 0.017 |
| Alanina | g | 0.045 |
| Kwas asparaginowy | g | 0.20 |
| Kwas glutaminowy | g | 0.13 |
| Glicyna | g | 0.035 |
| Prolina | g | 0.027 |
| Seryna | g | 0.033 |
Przypisy
- ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju Fragaria wg systemu Reveala
Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/vid/richFeeds.php on line 59
| TVP: szykuje się rewolucja w publicystyce |
|
"Dziennik": Nowy zarząd TVP szykuje rewolucję w publicystyce. Trwają pracę nad wiosenną ramówką, w której ma zniknąć "Misja specjalna", a wrócić "Forum", ale z inną prowadzącą.
|
| "Do boju, Polsko" może ruszyć na wiosnę |
|
W wiosennej ramówce Dwójki może się znaleźć program rozrywkowy pod roboczym tytułem "Do boju, Polsko".
|
| Serial o Sikorskim na wiosnę w TVN |
|
Dopiero wiosną TVN pokaże fabularyzowany serial dokumentalny "Generał" opowiadający o okolicznościach śmierci generała Władysława Sikorskiego.
|
| W TVP 2 o rocznicy Okrągłego Stołu |
|
W lutym br. TVP 2 rozpocznie emitowanie cyklu dokumentalnego pod roboczym tytułem "System 09".
|
| Radio Alfa ma przedłużoną koncesję |
|
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji o trzy lata przedłużyła koncesję krakowskiego Radia Alfa. Nie zwiesiła jednak postępowania o cofnięcie koncesji.
|