Skrót - Wiki

Skrót

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy skróconego zapisu wyrazu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Skrót w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter (inna nazwa to: abrewiatura). Skróty zapisuje się stosownie do obowiązujących dla danego języka norm ortograficznych, przyjętych zwyczajowo konwencji pisowni dla konkretnych skrótów (różne znaczenia, wyjątki) lub w sposób swoisty dla skrótów nazw własnych – szczególnie jeśli są to skróty stosowane w odniesieniu do podmiotów gospodarczych i instytucji.

W języku polskim skróty pisane są:

  • maÅ‚ymi literami z kropkÄ…, jeÅ›li skróty zawierajÄ… tylko poczÄ…tkowe litery skracanych wyrazów (np. godz., tel., itd., itp., gosp.-polit.);
  • maÅ‚ymi literami bez kropki, gdy skrót zawiera ostatniÄ… literÄ™ skracanego wyrazu, np.: bp, dr, mgr, nr, chyba że skrót jest odmieniany (patrz niżej);
  • maÅ‚ymi literami bez kropki skróty, z których utworzono symbole matematyczne (np. sin, e), skróty miÄ™dzynarodowych jednostek miar, symbole walut, symbole chemiczne, fizyczne i inne (np. symbolem zÅ‚otówki jest zÅ‚, grosza – gr), podczas gdy inne waluty pisze siÄ™ skrótem, a wiÄ™c z kropkÄ… (np. dol., rub. itp.). Te skróty sÄ… nieodmienne;
  • poza utartymi poÅ‚Ä…czeniami (na przykÅ‚ad sp. z o.o., p.n.e., n.e., m.in., d.n., k.o.) wstawia siÄ™ kropkÄ™ jedynie na koÅ„cu skracanego wyrażenia np. itp., itd., nt. ...).[1]

Przy tworzeniu liczby mnogiej, najczęściej gdy dotyczy to tytułów osób (choć nie wyłącznie), stosuje się następujące zasady:

  • skróty jednoliterowe podwaja siÄ™ koÅ„czÄ…c kropkÄ… np. spotkaÅ‚em oo. paulinów (spotkaÅ‚em ojców paulinów) lub mm. nad- i podgrzebieniowy (mięśnie nad- i podgrzebieniowy) czy pp. Kowalscy (paÅ„stwo lub panowie i panie);
  • skróty wieloliterowe można podwajać, np. mgr mgr Kowalski, Janiak, Michalewski lub dodawać koÅ„cówkÄ™ owie, np. mgrowie Kowalski, Janiak, Michalewski.

Ponadto skróty nie podlegają regułom fleksji z wyjątkiem skrótów pojedynczych wyrazów zawierających w skrócie ostatnią literę wyrazu – wtedy w innej formie fleksyjnej można dodać końcówkę lub postawić kropkę na końcu, np. doktor – dr, doktora – dra lub dr.[2]

Skróty obcych wyrazów mają często formę zwyczajową np. PS (pisane razem, bez kropek) oznacza postscriptum, P.T. (pisane wielkimi literami z kropkami) oznacza pleno titulo, nb. – nota bene itd.

Oddzielną kategorię, rządzącą się odrębnymi regułami językowymi, stanowią skróty kilkuwyrazowych wyrażeń nazywane skrótowcami. Do nich należą skróty nazw własnych instytucji, organizacji, struktur politycznych, państwowych i społecznych, procedur technicznych, biznesowych, skrótowcami określanych jest wiele obiektów zainteresowania nauk ścisłych i humanistycznych – od fizyki i chemii, przez biologię, medycynę, ekonomię, po psychologię (i zapewne wielu innych).

Przypisy

  1. ↑ Co do odstępu między kropką a następnym członem wyrażenia, oprócz reguł interpunkcyjnych nieregulujących tutaj ściśle zasad pisowni, można stosować reguły typograficzne zezwalające na wstawiane dodatkowych odstępów (zwanych światłami), najczęściej mniejszych od zwykłej spacji, w celu poprawienia czytelności tekstu.
  2. ↑ Nie jest natomiast odmieniany mln, mld (i wyższych rzędów), nie stawia się też po nich kropki nawet w sytuacjach, gdy zastępują one wyraz niezakończony na ostatnią literę skrótu np. 2 mln, 5 mln, "Z 5 mln dol. możesz rozpocząć inwestycję". Skrót tysiąca (tys.) pisze się natomiast z kropką ponieważ się nie kończy na ostatnią literę wyrazu.

[edytuj] Zobacz też


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/vid/richFeeds.php on line 59

TVP: szykuje siÄ™ rewolucja w publicystyce
"Dziennik": Nowy zarząd TVP szykuje rewolucję w publicystyce. Trwają pracę nad wiosenną ramówką, w której ma zniknąć "Misja specjalna", a wrócić "Forum", ale z inną prowadzącą.
"Do boju, Polsko" może ruszyć na wiosnę
W wiosennej ramówce Dwójki może się znaleźć program rozrywkowy pod roboczym tytułem "Do boju, Polsko".
Serial o Sikorskim na wiosnÄ™ w TVN
Dopiero wiosną TVN pokaże fabularyzowany serial dokumentalny "Generał" opowiadający o okolicznościach śmierci generała Władysława Sikorskiego.
W TVP 2 o rocznicy Okrągłego Stołu
W lutym br. TVP 2 rozpocznie emitowanie cyklu dokumentalnego pod roboczym tytułem "System 09".
Radio Alfa ma przedłużoną koncesję
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji o trzy lata przedłużyła koncesję krakowskiego Radia Alfa. Nie zwiesiła jednak postępowania o cofnięcie koncesji.
Linki: Strona g³ówna