Brzoskwinia zwyczajna - Wiki

Brzoskwinia zwyczajna

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Brzoskwinia zwyczajna
Systematyka wg Reveala
Domena jądrowce
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa Rosopsida
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj śliwa
Gatunek brzoskwinia zwyczajna
Nazwa systematyczna
Prunus persica (L.) Batsch
Synonimy
Persica vulgaris Mill.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons
Gatunek jadalnyGatunek leczniczy
Sposób cięcia brzoskwini

Brzoskwinia zwyczajna (Prunus persica (L.) Batsch) - gatunek drzewa należący do rodziny różowatych. Pochodzi z środkowych i północno-wschodnich Chin.

kwiaty brzoskwini
Owoce brzoskwini

Spis treści

[edytuj] Charakterystyka

Pokrój
Drzewo o wysokości do 6 m, żyjące do 30 lat.
Pień
Kora ciemnobrunatnoszara, nieraz u dołu prawie czarna, podłużnie spękana.
Liście
Lancetowate, faliście ząbkowane, błyszczące.
Kwiaty
Różowe, pięciokrotne, o licznych słupkach i pręcikach, samopłodne. Kwitnie w kwietniu, przed pojawieniem się liści.
Owoce
Pestkowiec o masie 100-200 g, omszonej skórce, żółtej z czerwonym rumieńcem. Dojrzewa w zależności od odmiany od lipca do października.[1]


[edytuj] Systematyka i zmienność

Pozycja w systemie Reveala 

Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Rosopsida, podklasa różowe, nadrząd Rosanae, rząd różowce, podrząd Rosineae, rodzina różowate, podrodzina Prunoideae Horan., plemię Pruneae Benth. & Hook.f., rodzaj Prunus L.[2]

Odmiany
  • Prunus persica var. nucipersica (Suckow) C. Schneider (syn. P. persica var. nectarina (Aiton) Maxim.) - nektarynka
  • Prunus persica var. persica - brzoskwinia zwyczajna

Wg Krytycznej listy roślin naczyniowych Polski brzoskwinia zaliczana jest do odrębnego rodzaju Persica i ma nazwę Persica vulgaris Mill.[3].

[edytuj] Zastosowanie

  • Roślina uprawna
    • Historia uprawy: w Chinach była już uprawiana 4000 lat temu. Jeszcze przed naszą erą dostała się do Azji Mniejszej i do Rzymu, w Polsce liczniej pojawiła się w VIII wieku, chociaż pestki jej znajdowano w wykopaliskach sprzed naszej ery.
    • Sposób uprawy: Wymaga słonecznych miejsc. Nie jest całkowicie mrozoodporna - w surowe zimy może przemarzać, często też przemarzają wiosną pąki kwiatowe. Drzewo należy często przycinać.
  • Roślina lecznicza
    • Surowiec zielarski: owoc.
    • Działanie: polecane w dietach odchudzających. Z uwagi na działanie zasadotwórcze i moczopędne, stosowane przy chorobach reumatycznych i schorzeniach układu moczowego. Działa uspokajająco. Bor podnosi poziom estrogenu, przez co przeciwdziała osteoporozie.
  • Sztuka kulinarna: Owoce są bardzo smaczne i zawierają węglowodany, związki magnezu, fosforu i potasu, prowitaminę A, witaminę C i witaminy z grupy B. Najczęściej jada się owoce surowe, można dodać do ciast, przetworzyć na kompot, dżem, ususzyć.
  • Z pestek wyrabia się jasnożółty, dosyć rzadki olej, o delikatnym zapachu migdałów. Zawiera ponad 64% kwasu olejowego, 26% kwasu linolowego, 5,5% kwasu palmitynowego, 2,9% kwasu stearynowego. Olej stosuje się jako bazę do masażu.

[edytuj] Choroby

  • Kędzierzawość liści brzoskwini. Najgroźniejsza i do tego bardzo pospolita choroba brzoskwini wywołana przez grzyba. Objawia się zniekształceniem liści - pofałdowaniem zwijaniem się, grubieniem. Zmiany są tak widoczne, że nie sposób ich nie zauważyć. Zaatakowane liście żółkną, a potem czerwienieją, rozwija się na nich białoszary nalot grzybni. Pod koniec czerwca obumierają. Jedynym skutecznym sposobem ochrony jest opryskiwanie drzew środkami grzybobójczymi (np. Miedzianem lub Syllitem). Opryskiwanie musi być bardzo dokładne i przeprowadzone w okresie bezlistnym - jesienią po opadnięciu liści i wiosną przed rozwojem pąków.[4]

[edytuj] Ciekawostki

  • W Japonii pestkami brzoskwini polerowano drewno.
  • Kwiat brzoskwini jest stanowym kwiatem Delaware, stanowym owocem stanu Karolina Południowa. Georgia jest znana pod przydomkiem "Stan brzoskwiniowy".
  • W starożytności pestki brzoskwini były używane do wykonywania wyroków śmierci, ze względu na swe silnie trujące właściwości.[potrzebne źródło]
  • W Chinach brzoskwinie otaczano czcią i traktowano jak relikwię. Rysunki tych owoców zdobiły ściany świątyń. Jednak samo drzewo nie cieszyło się dobrą sławą. Uważano je za przeklęte przez bogów. Nikt nie odważył się go ściąć, a spróchniały ze starości pień palono, a popioły wrzucano do morza.

Przypisy

  1. ↑ Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4. 
  2. ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju brzoskwinia wg Reveala
  3. ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6. 
  4. ↑ Marek Grabowski: Choroby drzew owocowych. Kraków: Wyd. Plantpress, 1999. ISBN 83-85982-28-0. 

Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/vid/richFeeds.php on line 59

"To jest koniec J. Kaczyńskiego"
- To jest już koniec Jarosława Kaczyńskiego. Przekroczył granice takiej nikczemności i kłamstwa, że to już jest koniec – powiedział w TVN24 Stefan Niesiołowski.
Sikorski: Kaczyński o gestapo? To nadużycie
- Żeby używać takich słów, trzeba mieć autorytet, który mają postacie pomnikowe. Trzeba być nieskazitelnym bohaterem - tak w TVN24 szef MSZ Radosław Sikorski skomentował wypowiedź Jarosława Kaczyńskiego, że "13-letnie dziewczynki wytrzymywały tortury gestapo, a Niesiołowski sypał".
Dalajlama: Polska towarzyszy mi od dzieciństwa
Określenie ; kiedy tylko tu jestem uczę się polskiej determinacji i siły woli - powiedział Dalajlama XIV. Podkreślił, że podczas zbliżającej się wizyty w naszym kraju liczy na spotkanie z b. prezydentem Lechem Wałęsą.
Sprawa znęcania się nad internowanymi w Wierzchowie - do sądu w Szczecinie
Sprawa 16 byłych funkcjonariuszy służby więziennej z Zakładu Karnego w Wierzchowie (Zachodniopomorskie), oskarżonych przez pion śledczy IPN o psychiczne i fizyczne znęcanie się nad internowanymi działaczami "Solidarności", ma być rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w Szczecinie.
Prawomocny wyrok w sprawie potrójnego zabójstwa w Chłopach
Sąd Apelacyjny w Szczecinie (Zachodniopomorskie) częściowo zmienił wyrok w sprawie głośnego potrójnego zabójstwa matki i jej dwóch nieletnich córek w nadmorskich Chłopach - poinformował rzecznik SA sędzia Janusz Jaromin.
Linki: Strona gwna